De oktobermaand bracht veel jongeren op de been. In Tefé (deelstaat Amazonas) waren het er ruim 100, in Eldorado (MG) zelfs 600. Inheemse jongeren die elkaar zelden in zo’n grote getale treffen.

Doel van de bijeenkomsten is steeds: elkaar beter leren kennen in ontspannen sfeer, en daarbij vooral werken aan de versterking van de eigen identiteit, de samenwerking in de strijd en de verdediging van rechten als inheemse volken.

In Tefé kwamen de jongeren uit 12 verschillende dorpen en van verschillende volken voor een ‘forum’ van drie dagen. Tijdens de bijeenkomst wisselden de jongeren ervaringen uit over het werk dat ze binnen en buiten de dorpen doen, ze debatteerden over belangrijke onderwerpen zoals gezondheid, onderwijs, communicatie, cultuur en rechten. Er waren momenten voor culturele presentaties, uitwisseling van traditionele kennis tussen jongeren, het versterken van de contacten tussen de dorpen, trainingen in het benaderen van openbare instellingen, contacten leggen met andere jongerencollectieven en sociale bewegingen uit de regio die daar aanwezig waren om thema’s te presenteren.

Om de dialoog, partnerschappen en samenwerking nog meer kansen te geven waren er ook vertegenwoordigers aanwezig van onder meer vrouwen en studentenorganisaties, inheemse leiders, het Centrum voor Duurzame Ontwikkeling, het Centrum voor Bosaanplant, de gemeente Tefé e.d.

De jongeren hadden ook tijd om met elkaar te praten over hun perspectieven, hun verlangens en eisen, hun ideeën en dromen. Er werden inheemse dansen en liederen door de jongeren uitgevoerd. Dit alles liet de rijke pluraliteit van de inheemse volken van de Teféregio zien en maakte de bijeenkomst tot een dynamisch en spontaan gebeuren.

Naiara dos Santos, lerares en inheemse jeugdleider uit Tefé vatte de bijeenkomst aldus samen:
“We kunnen niet zeggen dat we hoop hebben als we stil blijven staan. We moeten mobiliseren, op zoek gaan naar kennis en onze rechten kennen, betere dagen voor jongeren nastreven en geloven dat we daartoe in staat zijn. Als het om inheemse rechten gaat, moeten we altijd meer doen en ons huiswerk maken, we streven altijd naar collectieve rechten en verbeteringen, dus moeten we ons ervan bewust zijn dat we verbeteringen voor iedereen nastreven. De kennis die we tijdens de trainingen opdoen helpt ons bij het zoeken naar de verbeteringen die we nastreven, want kennis is macht, dus we moeten er ons voordeel mee doen en altijd proberen meer te leren en het beste te halen uit de mogelijkheden die we hebben”.

Overwinning vieren op de bijeenkomst in Mato Grosso do Sul

Deze 10de editie van dit gebeuren dat jongeren van twee broedervolken, de Guarani en de Kaiowá, bij elkaar brengt, stond op de tweede dag vooral stil bij de grote overwinning die de Inheemse Beweging die dagen had behaald bij het Hooggerechtshof (STF).

De rechters hadden zich namelijk in grote meerderheid uitgesproken voor de interpretatie van de Grondwet uit 1988 die traditionele gronden toewijst aan de Inheemse Volken.

De jongeren waren blij met de uitspraak. Ze beschouwen die inderdaad als een belangrijke overwinning voor de inheemse beweging, die al bijna 10 jaar strijdt tegen deze aanval vanuit de grote landbouwsector in het land.

Ze herinnerden zich ook de ontelbare keren dat ze hun basis in de staat Mato Grosso do Sul moesten verlaten om naar Brasilia te gaan, vaak in allerijl, omdat de uitspraak opnieuw op de agenda van het Hooggerechtshof was gezet. “Dat waren vele keren, we zijn de tel kwijtgeraakt van het aantal keren dat we hier weg moesten, rennend naar Brasilia, omdat het Hooggerechtshof erop stond om zonder ons te stemmen over ons recht op het grondgebied. We gingen. We vochten hard, we wonnen.” Een overwinning.

Maar ook al heeft het STF eindelijk een oordeel geveld over de langslepende kwestie, waardoor de donkere wolk die boven de inheemse volken en hun oorspronkelijke rechten hing, is verdwenen, hebben de inheemse volken het gevoel dat het probleem van het gebrek aan land en de afronding van de demarcatieprocedures die in Mato Grosso do Sul en elders aan de gang zijn, nog lang niet zijn afgerond.