Egypte: stop massa-arrestaties en gedwongen terugkeer Sudanese vluchtelingen
Sudanese vluchtelingen die de grens met Egypte oversteken op zoek naar bescherming tegen het gewapende conflict in hun land, worden massaal willekeurig gearresteerd en uitgezet – terug naar Sudan. Dit is in strijd met het internationaal recht. Dat stelt Amnesty International 19 juni in een nieuw rapport in aanloop naar Wereldvluchtelingendag.
Collectieve uitzetting
Het rapport “Handcuffed like dangerous criminals”: Arbitrary detention and forced returns of Sudanese refugees in Egypt”, onthult hoe Sudanese vluchtelingen worden opgepakt en onrechtmatig worden gedeporteerd naar Sudan, waar op dit moment een conflict gaande is. Ze hebben hierdoor geen mogelijkheid om asiel aan te vragen en geen kans op een eerlijk proces. Dit is een schending van het internationaal recht. Er zijn aanwijzingen dat duizenden Sudanese vluchtelingen willekeurig zijn gearresteerd en vervolgens collectief zijn uitgezet. De Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN (UNHCR) schat dat alleen al in september 2023 3.000 mensen zijn gedeporteerd vanuit Egypte naar Sudan.
‘Het is onbegrijpelijk dat Sudanese vrouwen, mannen en kinderen die het gewapende conflict in hun land ontvluchten en veiligheid zoeken over de grens in Egypte, massaal worden opgepakt en willekeurig worden vastgehouden onder erbarmelijke en onmenselijke omstandigheden, voordat ze onrechtmatig worden uitgezet’, zegt Sara Hashash van Amnesty International.
‘De Egyptische autoriteiten moeten onmiddellijk een einde maken aan deze massaarrestaties en collectieve uitzettingen. Ze moeten zich houden aan hun verplichtingen onder internationale mensenrechten en vluchtelingenwetgeving. Mensen die het conflict in Sudan ontvluchten horen een veilige en waardige doorgang naar Egypte te krijgen en onbeperkte toegang tot asielprocedures.’
Piek in massaarrestaties
De piek in massa-arrestaties en uitzettingen kwam na een decreet van de ministerpresident dat in augustus 2023 werd uitgevaardigd. Buitenlandse onderdanen in Egypte werden verplicht om hun status in orde te brengen. Dit ging gepaard met een toename van xenofobe en racistische uitlatingen, zowel online als in de media. Regeringsfunctionarissen bekritiseerden de economische “last” van de opvang van “miljoenen” vluchtelingen.
Dit speelde zich af tegen de achtergrond van de toegenomen samenwerking tussen de EU en Egypte op het gebied van migratie en grenscontrole. De samenwerkingsovereenkomst werd in oktober 2022 getekend, ondanks de slechte staat van dienst van Egypte op het gebied van mensenrechten en de goed gedocumenteerde mishandelingen van migranten en vluchtelingen.
Deze samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Egypte – ter waarde van 80 miljoen euro, onder meer voor de opbouw van de capaciteit van de Egyptische grenswacht – is bedoeld om illegale migratie en mensenhandel aan de Egyptische grens tegen te gaan.
De overeenkomst stelt een “op rechten gebaseerde, beschermingsgerichte en gendersensitieve aanpak” toe te passen. Toch documenteert het nieuwe rapport van Amnesty International de betrokkenheid van de grenswacht bij schendingen tegen Sudanese vluchtelingen.
‘Door met Egypte samen te werken op het gebied van migratie zonder strenge waarborgen voor de mensenrechten, riskeert de EU medeplichtigheid aan de mensenrechtenschendingen door Egypte’, reageert Sara Hashash. ‘De EU moet er bij de Egyptische autoriteiten op aandringen concrete maatregelen te nemen om vluchtelingen en migranten te beschermen.‘
Aanbevelingen van Amnesty
De Egyptische autoriteiten moeten onmiddellijk een einde maken aan alle collectieve uitzettingen en andere gedwongen repatriëringen naar Sudan en het beginsel van nonrefoulement eerbiedigen. Er mag niemand worden uitgezet naar een land als Sudan, waar men een reëel risico loopt op ernstige mensenrechtenschendingen.
Daarnaast moet Egypte onmiddellijke, onpartijdige, onafhankelijke en grondige onderzoeken instellen naar alle beschuldigingen van marteling of andere vormen van mishandeling van Sudanese vluchtelingen, en ervoor zorgen dat alle overheidsfunctionarissen tegen wie voldoende ontvankelijk bewijsmateriaal bestaat, worden vervolgd in eerlijke processen.
De EU moet strikte risicobeoordelingen uitvoeren op het gebied van mensenrechten, voordat zij overgaat tot samenwerking op het gebied van migratie.
Daarnaast moet de EU onafhankelijke toezichtmechanismen instellen met duidelijke mensenrechtencriteria.
Als er risico’s of meldingen van misbruik zijn, moet de samenwerking onmiddellijk worden stopgezet of opgeschort.
Nederland, stop met het sluiten van migratiedeals ten koste van mensenlevens.
Overvolle kampen, gebrek aan voedsel, onderdak, medische zorg, sanitaire voorzieningen en onderwijs voor kinderen. Dat was in het kort de situatie op de Griekse eilanden. De oorzaak van deze ellende? De EU-Turkijedeal. Dit nooit meer, zou je denken.
Maar helaas is de realiteit anders. Want de EUTurkijedeal wordt nog steeds gebruikt als blauwdruk voor nieuwe deals. Alsof het een laaiend succes was. Terwijl duizenden mensen maanden of jarenlang in verschrikkelijke omstandigheden hebben overleefd.
Dit moet stoppen!
Samen met andere ngo’s klagen wij de Nederlandse staat aan over de EU-Turkijedeal.
Nederland had een leidende rol bij het sluiten en uitvoeren van deze deal en moet zijn verantwoordelijkheid nemen.
Lees meer: https://www.amnesty.nl/watwedoen/campagnes/dealbreakers
Wil jij ook dat Nederland stopt met het sluiten van deals ten koste van mensen op de vlucht?
Sluit je aan en word dealbreaker!
Via deze link kun je de actie ondersteunen: https://www.amnesty.nl/watwedoen/campagnes/dealbreakers/actie
Dit is een actie van Amnesty International en Stichting Bootvluchteling. Deze actie heeft geen connectie met de rechtszaak.
Vaker meedoen?
Doe mee aan onze acties en help ons in onze strijd voor een betere wereld!
Op deze pagina zie je alle lopende acties: https://www.amnesty.nl/kominactie
Ook kun je je op deze pagina aanmelden voor spoedacties, die krijg je dan via de mail.
Voor meer informatie over Amnesty Parkstad zie onze Facebookpagina:
https://www.facebook.com/amnestyparkstad
of neem contact op met onze voorzitter John Kusters: johnkusters1@hotmail.com