Stem voor gastvrijheid, impressie van een wake

Begin maart: een mailtje springt in het oog.  Het is een uitnodiging om in de aanloop naar de verkiezingen mee te doen met een wake om met name de vluchtelingen op Lesbos niet te vergeten. Stem voor gastvrijheid, dat is het idee.

Telkens een half uurtje op dinsdag en zaterdag, in het centrum van Heerlen, tot 17 maart. De plaatselijke overheid heeft ermee ingestemd dat een kring wordt gevormd van maximaal 8 mensen die zich natuurlijk houden aan de anti-COVID-veiligheidsmaatregelen. In het weekend meedoen moet lukken, besluit ik.

Dus fiets ik op zaterdagmiddag 6 maart richting centrum.  Op het grasveldje van de Stadstuin herken ik een paar bekenden uit de Andreaskerk, sommige dragen sandwichborden. Ze staan bij en in een ruime cirkel van kleurige affiches op de grond, brandende kaars in windlicht in het midden. Op de bankjes rondom zitten wat mensen toe te kijken. Ik ga achter een affiche staan, wordt deel van de kring. Het is fijn om sinds lange tijd weer eens ‘’gewoon’’ contact met een paar mensen te kunnen hebben. Ondertussen zie ik hoe sommigen proberen een praatje aan te knopen met voorbijgangers: “Mag ik u vertellen, waarom we hier staan?” De meeste mensen lopen gewoon door, zeggen nauwelijks wat terug. Een flyertje aanpakken dan? Het lukt vaker niet dan wel. Een volgende poging: ‘’Hebt u gehoord over Lesbos en het vluchtelingenkamp Moria? Daarvoor vragen wij hier aandacht.” Een enkeling schudt ‘’neen’’. Iemand wenst ‘’succes’’, maar klinkt het niet wat cynisch?

Het wordt een onthullend halfuurtje.

Stadsgenoten blijken nauwelijks geïnteresseerd in dit onderwerp. Eén van de mensen in de kring vertelt hoe ze heeft geprobeerd om vluchtelingen die ze in het AZC heeft leren kennen, erbij te betrekken. En ook wat vluchtelingen die met een verblijfsvergunning op zak aan een nieuwe levensfase werken. Ze reageren niet echt. In onderling gesprek proberen we een beetje te duiden wat we waarnemen. Kies partij voor vluchtelingen… het leidt tot ongemak, op diverse manieren. Dat ongemak herken ik wel. Maar wat betekenen solidariteit en verbondenheid dan?  Hoe hard is onze tijd? Hoe beïnvloedt een jaar sociale soberheid ons? Het vluchtelingenvraagstuk is één van de grote problemen in onze samenleving wereldwijd, nu al. Hoe zal dit verder gaan? Bij onze verkiezingen en daarna?

O ja, er komt deze zaterdag ook iemand in de wakekring, die vertelt dat hij zich heeft aangemeld om binnenkort richting Griekenland te gaan; via een hulporganisatie. Hij is al lang bezig met vluchtelingenwerk en wil wat doen. Deze middag is hij een enkeling, maar toch! Hij wil de afstand overbruggen, voelt geen afweer.

Onderweg naar huis denk ik aan de werken van barmhartigheid die in deze veertigdagentijd centraal staan in diverse kerken – met als motto: ‘’Ik ben er voor jou’’. Vreemdelingen herbergen is zo’n werk. En ik zie een bevriende priester-collega voor me die inmiddels een jaar op Lesbos woont en nu kamp Moria niet in mag. En dat in combinatie met de tekst op het affiche waar ik in de kring bij heb gestaan: Vluchtelingen, meerstemmig is hun hart; verdoofd van alsmaar wachten, wachten, zijn hun dagen leger en hun nachten langer.

Diezelfde avond hoor ik op YouTube hoe Freek de Jonge de situatie van nu duidt. Alsof hij erbij was, in het centrum van Heerlen. “Wij mensen kiezen tegen ons eigen belang in”, zegt hij. De klimaatcrisis die eraan komt, zal nog veel meer mensen in beweging brengen.

Freek noemt het zelfs een slagveld. Dus meer migratie, meer vreemdelingen. Wat vraagt dit van onze gedachten en gesprekken, ons ongemak, van onze samenleving ?

Dit artikel werd geschreven en aan ons toegestuurd door: DS Sophie Bloemert